Geile ongelijkheid maakt je top of bottom

Waarom willen sommige homo’s graag geneukt worden?

Ivan Bandura

Achtergrond

Wouter van Dijke
10 July 2015

“Ben je top of bottom?”. Op Grindr is het soms de eerste vraag die je gesteld wordt. Maar hoe je elkaar ook ontmoet: waarschijnlijk komt het op een gegeven moment ter sprake als je seks met iemand gaat hebben. Het is ook niet onbelangrijk: als twee jongens met elkaar naar bed gaan en aan anale seks willen doen, heb je er immers één van elk nodig. Maar waar komen tops en bottoms eigenlijk vandaan, en wat bepaalt jouw voorkeur?

De oorsprong van seksuele voorkeuren bij homoseksuele mannen is ook voor seksuologen en sociologen interessant. Er zijn verschillende onderzoeken gedaan, met name in de Verenigde Staten. Hierdoor is onder andere bekend hoeveel homo’s top, bottom of versatile zijn. Van alle mannen die aan anale seks doen (zo’n 70% van alle topbottomhomo’s en bi’s) beschouwt 20% zichzelf als top. Er zijn iets meer bottoms: 26%. Ruim de helft van de mannen, 54%, is versatile en doet het dus allebei. Overigens houden niet alle mannen zich even sterk aan hun voorkeur: 39% van de bottoms en 41% van de tops heeft ook wel eens de andere rol op zich genomen.

Ongelijkheid is een enorme aanjager van seksuele drive

Socioloog Laurens Buijs doet aan de UvA onderzoek naar identiteit en seksualiteit bij homoseksuele mannen. Volgens hem zijn top en bottom seksuele identiteiten die alles te maken hebben met macht. “Macht en machtsverhoudingen zijn de bouwstenen van seks. Tegenwoordig is er enorm veel aandacht voor lieve, romantische relaties waarin beide partners gelijk zijn, maar dat is niet hoe seks werkt. 11733373_10206773112182114_1051682961_nOngelijkheid is een enorme aanjager van seksuele drive. Iedereen heeft bepaalde fantasieën van dominantie en overgave. Tijdens de seks kun je helemaal in iemand opgaan, of juist iemand helemaal domineren en meenemen in je genot. Dat kan op een heel vriendelijke, liefkozende manier of juist heel heftig, tot sm aan toe.”

Volgens sommige sociologen is de verdeling in tops en bottoms een nabootsing van heteroseksualiteit, waarmee homo’s proberen een soort man/vrouw-verdeling te creëren. Dat is ook het beeld dat buitenstaanders vaak hebben, wat leidt tot vragen als “wie is dan het vrouwtje in de relatie?” Buijs denkt echter niet dat dit beeld klopt.

“De labels top en bottom zijn relatief recent ontstaan, het is zo’n tien tot vijftien jaar geleden opgekomen en vanuit Amerika via internet naar Nederland overgewaaid. Je hoeft jezelf ook helemaal geen top of bottom te noemen om zo’n voorkeur te ervaren. Iedereen speelt een rol tijdens seks, en die kan ook veranderen. Maar de identificatie als top of bottom is onderdeel geworden van de homocultuur en daarmee van de homo-identiteit.”

‘masc 4 masc’ door seksisme

Of het labelen van tops en bottoms positief is, wil Buijs niet beoordelen. “Het is goed om na te denken over je eigen identiteit en je bewust te zijn van je seksuele voorkeuren. Het gevaar isbottom dat je jezelf opsluit in een hokje en daar niet meer uitkomt. Dan beperk je jezelf tot een bepaalde identiteit en sta je jezelf niet meer toe om andere ervaringen te ondergaan.

Over bottoms wordt niet altijd positief gedacht: het vooroordeel is dat ze verwijfd zijn en met iedereen naar bed gaan. Op datingsites zoeken mannen ‘masc 4 masc’ of zelfs ‘straight acting’-mannen. “Dat bottoms zo negatief beschouwd worden is simpelweg het gevolg van seksisme”, zegt Buijs. “De vrouwelijke rol wordt minder gewaardeerd, omdat mannelijkheid in de maatschappij boven vrouwelijkheid wordt geplaatst. ‘Een echte man moet niet op z’n rug gaan liggen’ is dan een typische gedachte, alsof een bottom geen ‘echte man’ kan zijn.
Maar iedereen heeft een mannelijke én een vrouwelijke kant. Hoe je je gedraagt en ontwikkelt is daar een uitwerking van, dat zijn hele basale natuurlijke mechanismen. Uiteindelijk is machtsongelijkheid ook nodig: een top kan geen top zijn zonder bottom. Het slaat dus nergens op om mensen op basis van diezelfde ongelijkheid te veroordelen.”

Profile photo of Wouter van Dijke

Door Wouter van Dijke

Wouter is sinds oktober 2014 hoofdredacteur van Expreszo. Hij studeert biologie en journalistiek en is de trotse bezitter van een opblaasalpaca met de naam Lodewijck.

Meer van Wouter »