Parvez Sharma: ‘De vraag is of ik, als gay moslim, de islam zal accepteren’

Documentairemaker breekt taboes met gevaar voor eigen leven

Interview

Paula
15 April 2016

Als één zin Parvez Sharma beschrijft dan is dat wel: you love him or you hate him. Naast vele internationale prijzen, ontving hij ook vele doodsbedreigingen voor zijn eerste documentaire over homoseksualiteit binnen de islam. Toch blijft de filmmaker het taboe doorbreken. Voor zijn nieuwste documentaire filmde hij namelijk zijn levensgevaarlijke pelgrimstocht naar Mekka. Aan Expreszo vertelde hij zijn persoonlijke verhaal.

Coming-out

“Ik groeide op als moslim in India en al vanaf dat ik 6, 7 jaar oud was merkte ik dat ik me seksueel aangetrokken voelde tot mannen. Het waren de jaren ’90 en je moet je voorstellen dat ik geen rolmodellen had zoals jullie die nu gewoon kunnen googelen. Het kwam dan ook als een schok toen op de cover van het nieuwsmagazine dat wekelijks bij ons thuis bezorgd werd een beroemde activist voor zijn homoseksualiteit uitkwam. Die activist heb ik een lange brief gestuurd over mijn homoseksuele gevoelens, uit pure wanhoop. En tot mijn grote verbazing kreeg ik een antwoord! Het was een sympathieke brief, met als belangrijkste boodschap dat ik sterk moest proberen te blijven.

‘Ik werd door mijn broer uit de kast gedwongen’

Mijn broer heeft die brief vervolgens gevonden en aan mijn ouders laten lezen. Hij heeft me dus letterlijk uit de kast gedwongen. Mijn ouders waren, zacht uitgedrukt, niet blij met dat nieuws. Mijn vader dacht, en denkt nog steeds, dat homoseksualiteit ‘genezen’ kan worden. Mijn moeder, die ondertussen overleden is, was boos. Ze hadden sowieso het idee dat het een fase was, dat ik uiteindelijk wel een leuk meisje zou vinden om mee te trouwen.

Parvez Sharma

Parvez Sharma

Ik heb het verder verzwegen tot ik ging studeren. Daarna ging ik werken bij een belangrijke nieuwsomroep, voor wie het de eerste keer was dat ze iemand als ik in dienst namen. Ik was daar gewoon wie ik was en als ik ernaar gevraagd werd praatte ik openlijk over mijn seksualiteit. Ik liep dus niet rond te schreeuwen dat ik gay was, daar zag ik geen reden voor.”

Gevaarlijke reizen

“In 2009 kwam mijn eerste documentaire A Jihad for Love uit, waarin ik homoseksuele en lesbische moslims portretteerde. De reizen die ik daarvoor heb moeten maken waren niet ongevaarlijk, want ik filmde in landen als Iran, Pakistan, Turkije… Mijn man heeft die behoefte aan gevaarlijke reizen nooit begrepen maar A Jihad for Love is voor veel mensen een keerpunt geweest, en blijft de levens van mensen veranderen.

‘Mijn man was doodsbang dat ik niet meer terug zou keren’

Mijn gevaarlijkste reis was de bedevaart naar Mekka die ik voor mijn laatste documentaire, A Sinner in Mecca, ondernam. De behoefte om als moslim die religieuze reis te willen maken begreep mijn man beter, ondanks dat hij niet in God gelooft. Toch was hij het er niet mee eens, hij was doodsbang dat ik niet meer terug zou komen. Niet alleen is filmen verboden in Saudi-Arabië, op homoseksualiteit staat zelfs de doodstraf.

A_SINNER_IN_MECCA_14

Parvez Sharma

Tijdens de pelgrimstocht heb ik me erg eenzaam gevoeld en de film is dan ook heel persoonlijk. Ikzelf heb hem nooit met een publiek erbij durven kijken. Mijn man heeft de film zelfs maar één keer gezien en dat was heel moeilijk voor hem, doordat je mij door zoveel worstelingen heen ziet gaan.”

Hervorming van de islam

“Uiteindelijk heeft mijn reis naar Mekka me minder angst voor Allah gebracht. Het heeft me doen inzien dat de vraag niet is of de islam mij zal accepteren. De vraag is of ik, als gay moslim, de islam zal accepteren. En dat doe ik, maar dan onder mijn eigen voorwaarden. Dat is nogal een statement om te maken, en daar ben ik me bewust van. In mijn film zeg ik niet voor niets dat de hervorming van de islam te lang op zich laat wachten.

Die verandering moet wel vanuit de gelovigen zélf komen. Je moet religieuze moslims vinden die zeggen: ‘Oké, ik ben religieus, ik heb de bedevaart naar Mekka gedaan, en die heb ik correct gedaan. Ik weet precies wat er in de Koran staat, en nu ga ik terug mijn gemeenschap in, om het op mijn eigen manier te doen’. Zoals ik mijn homoseksualiteit openlijk met de islam probeer te combineren.”

Westerse bril

“Vaak wordt hier met een te Westerse bril naar de homo-emancipatie in de islamitische wereld gekeken. Westerse activisten hebben de neiging het over ‘LGBT, QRST’, whatever te hebben, ze blijven maar woorden toevoegen en dicteren als het ware welke labels overgebracht moeten

A_SINNER_IN_MECCA_10

Parvez Sharma

worden op islamitische culturen. Maar kijk alleen al naar de onderlinge verschillen tussen die culturen…

In Turkije heb je gaybars en een gaypride, maar toch bestaat het land voor 99 procent uit moslims. In Pakistan is homoseksualiteit strafbaar door een wet die nog uit de Britse kolonisatie stamt. Dus niet door een islamitische sharia-wet, wat voor Iran dan weer wel het geval is. In die drie landen alleen al leven homo’s op zulke verschillende manieren, ondanks dat het allemaal moslimlanden zijn. Je kunt niet alles dezelfde kleur verven en zeggen ‘Laat alle ‘LGBT’-moslims van de wereld samenkomen’. Ik denk dat mensen binnen hun eigen culturele context uit moeten zien te zoeken wat ze zichzelf willen noemen.”


Ben je benieuwd naar de documentaire van Parvez Sharma? Op zijn site kun je de trailer bekijken!


Profile photo of Paula

Door Paula

Paula is een persoon die houdt van taal, met als lievelings Frans. Ze struint in het dagelijks leven door Utrecht haar stadsie.

Meer van Paula »