Tomas: voorbij de hypocrisie van ‘tolerant’ Nederland

Twitter

Nieuws

Gastredacteur
3 april 2017, 16:29

Afgelopen weekend werd er een homokoppel in elkaar geslagen (met een betonschaar) omdat ze hand in hand liepen door Arnhem. Het werd landelijk nieuws (zie NOS) en er ontstond een solidariteitsactie #allemannenhandinhand waar ook politici van o.a. D66 en PvdA aan meededen (behalve Kees van der Staaij van de SGP, want stel je wordt ineens homo!). Goed, landelijke aandacht is fijn. Daarom meer redenen om er dieper op in te gaan, want we weten allemaal dat fractievoorzitters die hand in hand lopen het anti-homogeweld niet gaan oplossen. Dus vandaar, een analyse van de hypocrisie van ‘tolerant’ Nederland, in het kort.

Nederland wordt vaak geprezen voor zijn ‘tolerantie’ jegens de LHBTQIAP+-gemeenschap, niet alleen in het buitenland, maar ook binnen Nederland praat men trots over de ‘tolerantie’ als het op seksualiteit aankomt. Helaas zorgt deze drang om elkaar constant op de schouders te kloppen niet alleen tot stilstand van de emancipatiestrijd, maar ontstaat er een blinde vlek wat vooruitgang bemoeilijkt en zelfs terugval tot gevolg heeft. Ten eerste moeten we stoppen met het gebruik van het begrip ‘tolerantie’. Zoals een twittervolger het mooi verwoordde: “tolerant ben je jegens zuivel, niet jegens mensen”. Tolerant betekent letterlijk dat je hetgeen gedoogt waar je het eigenlijk niet mee eens bent. Wat in principe de hypocrisie al aanduidt. Toch wil ik verder uitweiden met twee situaties die vaak voorkomen als iemand van de LHBTQIAP+-gemeenschap homofobie aankaart of als er een geweldpleging gebeurt als afgelopen weekend.

Homofobie? Echt?

Ten eerste krijgt men vaak opmerkingen te horen bij het aankaarten van homofobie als ‘maar wees blij dat je niet ergens in Afrika woont’ of ‘maar je mag toch trouwen in Nederland?’. De onmisbare ‘Echt???’ als ik vertel dat ik wel eens werd uitgescholden voor ‘homo’ zal bij veel LHBTQIAP’ers bekend in de oren klinken. Als resultaat ben ik eerst bezig met het overhalen dat homofobie nog echt wel een probleem is in Nederland, voordat ik het kan hebben over wat het voor mij doet als homo, of überhaupt wat we er aan kunnen doen om het op te lossen. Vaak raak ik al vermoeid en krijg ik zin om het gesprek af te kappen. Hoe hard moeten we nog roepen dat de acceptatie jegens LHBTQIAP+ in Nederland een flinterdun laagje is? Hoeveel tanden moeten er nog uit iemands mond worden geslagen, wil men accepteren dat er een structureel probleem is dat moet worden opgelost? Afgelopen weekend was geen eenmalig incident. Anti-homogeweld en homodiscriminatie komt nog steeds voor en volgens cijfers stijgt het aantal incidenten alleen. Zo werd er in 2009 zo’n 400 keer aangifte gedaan, in 2015 was dit 1600 keer. ‘Homo’ is nog steeds het meest gebruikte scheldwoord op het schoolplein en ondanks dat voorlichting over seksuele diversiteit verplicht is sinds 2012, vindt dit in de praktijk weinig tot niet plaats op scholen.

“Ik ben eerst bezig met overhalen dat homofobie nog wel een probleem is, voor ik het kan hebben over wat er aan kunnen doen.”

Racisme en xenofobie

Ten tweede is er afgelopen decennium nog een probleem bij gekomen bij het aankaarten van het homofobische karakter van onze maatschappij: ‘racisme en xenofobie’. Telkens als er anti-homogeweld in het nieuws komt, volgt er een stroom van racistische, xenofobische en Islamofobische uitspraken van niet alleen bekende racisten als Geert Wilders maar ook andere welbekende politici als Mark Rutte en Sybrand Buma gebruiken dezelfde retoriek. Het uitspreken tegen anti-homogeweld verpakt in een xenofobische uitspraak. Ook binnen de LHBTQIAP+-gemeenschap komt dit steeds vaker voor en zijn we vaak alleen maar gefocust op de etnische achtergrond van de dader, meestal voor xenofobische doeleindes zonder verdere kritische blik op de werkelijke situatie. Het is juist belangrijk in situaties als deze om intersectioneel te blijven (lees hier meer) en niet te vergeten dat er ook bijvoorbeeld moslim queers zijn die zowel last hebben van homofobie als Islamfobie. Homofobie komt voor in alle lagen van de samenleving, het is niet homogeen aan een bepaalde bevolkingsgroep, het is geen importproduct maar geworteld in de Nederlandse maatschappij, verstopt achter dat laagje tolerantie waar men zo trots op is. Deze twee problemen vormen een schrijnend beeld van de situatie omtrent de emancipatiestrijd voor LHBTQIAP-ers.

Wat kan je dan doen als hetero behalve meedoen aan de solidariteitsacties als #allemannenhandinhand. De aandacht is er, fijn. En nu? Ben je werkend in het onderwijs? Dan kun je meer aandacht vragen voor seksuele diversiteit in het onderwijsaanbod. Zorg dat gesprekken regelmatig gehouden worden in de klas, in plaats van de jaarlijkse homoles van één middag (als men geluk heeft). Bespreek incidenten als deze met kinderen, ook met jonge kinderen kun je prima deze gesprekken voeren. Zorg dat kinderen weten dat een relatie tussen twee mannen of twee vrouwen ook normaal is en dat er meer is dan de welbekende binaire gendernorm. Ook binnen de politie kan er veel verbeterd worden. Ondanks ‘Roze in Blauw’ is er nog steeds gebrek aan begrip binnen de politie en worden aangiftes vaak niet serieus genomen, zie als voorbeeld het incident in Maastricht met twee dragqueens van enkele maanden geleden.

“Spreek mensen aan op homofobische grapjes en doorbreek de norm door er zelf afstand van te doen.”

Een belangrijk middel wat bijdraagt aan de emancipatiestrijd is het bespreekbaar maken van homofobie binnen je eigen omgeving. Emancipatie begint bij jezelf, en daarna bij anderen. Reflecteer op je eigen gedrag en houding, homofobie is niet alleen maar het in elkaar slaan van homo’s. Ook welbekende vragen als ‘wie is het vrouwtje in de relatie?’ of vragen over de coming-out (dat vaak privé en triggering is) zijn geen teken van emancipatie maar dragen bij aan de fetisjering van LHTBQIAP’ers. En andere dan? Als je ziet dat men het scheldwoord ‘homo’ gebruikt, kaart het aan. Spreek mensen aan op homofobische grapjes en doorbreek de norm door er zelf afstand van te doen. Als iemand vertelt over een homofobische ervaring: luister. Neem het serieus, en zorg dat men de juiste nazorg krijgt. Als laatst kun je op zoek gaan in je omgeving naar organisaties die zich inzetten voor LHBTQIAP+’ers, de meeste zoeken altijd vrijwilligers, bijvoorbeeld het evenement dat ontstaan is na het incident in Arnhem van afgelopen weekend (check hier voor meer info). En onthoud: Als onze liefde alleen veilig is achter gesloten deuren, is de emancipatie niet af. We blijven strijden totdat we overal mogen liefhebben.

Tomas Derckx (@iblameTomas) is schrijver en afgestudeerd als internationale communicatie met specialisaties in event, music en entertainment. Hij houdt zich daarnaast bezig met topics als genderstudies, homo-emancipatie, racisme, leadership en het doen en laten van de mensheid. Don’t hate, educate! http://iblametomas.nl/