Homofobe president Jair Bolsonaro bedreigt Braziliaanse LHBT+

Hoe een “macho”-president de Braziliaanse LHBT+ in gevaar brengt

CDH Camara

Nieuws

Laurie Bastemeijer
30 October 2018, 18:42

In veel landen zijn extreemrechtse en rechts-populistische partijen in opmars. Bij ons belandde de PVV in 2017 op de derde plaats tijdens de verkiezingen. In de Duitse regering trad de meest rechtse partij sinds de Tweede Wereldoorlog toe. De Verenigde Staten hebben Donald Trump aan het roer. De overwinning van Jair Bolsonaro in Brazilië zal dan ook niet als een verrassing komen, maar dat maakt de gebeurtenis niet minder angstaanjagend.

Bolsonaro werd begin dit jaar lid van de Braziliaanse Partido Social Liberal (Sociaal-Liberale Partij) en wist de partij al snel op een conservatief-nationalistisch spoor te zetten. Van meet af aan was hij een controversiële kandidaat. In het begin leken zijn eerdere uitspraken zelfs eventjes het presidentschap in de weg te staan. Bolsonaro staat namelijk bekend om uitermate seksistisch en racistisch gedrag. Het komt niet geheel onverwachts dat Bolsonaro daarbij ook een uitgesproken homofoob is. In 2011 liet hij in een interview weten dat hij “liever zou hebben dat zijn zoon verongelukt, dan dat hij thuiskomt met een kerel.” Tevens beweerde hij dat homoseksuele bewoners de waarde van een appartement kunnen doen dalen en raadde hij ouders aan meisjesachtige zonen te slaan.

“Bolsonaro was van meet af aan een controversiële kandidaat, die bekend stond om seksistische en racistische opmerkingen”

Verbazingwekkend genoeg heeft Bolsonaro, die met een totaal van 55 procent van de stemmen won, ook LHBT+ kiezers weten te werven. Volgens een Braziliaanse poll gaat het zelfs om bijna een derde van deze groep. Voor veel van hen was het ongetwijfeld een keuze tussen twee kwaden. Bolsonaro’s tegenstander is Fernando Haddad van de regerende arbeiderspartij PT. Veel Brazilianen zijn kwaad over de koers die het land is ingeslagen tijdens PT’s voorgaande regeerperiode. Met name de verscheidene corruptieschandalen die aan deze partij verbonden zijn, veroorzaakten weerzin bij de stemmers. Met de hoop dat Bolsonaro’s homofobe uitspraken niet meer dan een verkiezingstrucje zijn, stemden sommige Braziliaanse LHBT+ daarom in de eerste plaats tegen corruptie.

Maar het grootste deel van de LHBT+ gemeenschap in Brazilië is terecht bezorgd nu Bolsonaro een presidentschap in de wacht heeft gesleept. Brazilië doet het op papier niet slecht wat betreft LHBT+ rechten. Homoseksuele koppels mogen trouwen en kinderen adopteren en er bestaan enkele anti-discriminatie wetten. Het is mogelijk om zonder gerechtelijk bevel of geslachtsoperatie wettelijk een genderwijziging te laten doorvoeren. Braziliaanse homoseksuele mannen mogen bovendien, in tegenstelling tot Nederlanders, bloed doneren. Brazilië is dus niet vergelijkbaar met een land als Rusland, waar de homofobe boodschap die wordt uitgedragen door de overheid nog eens extra ondersteund wordt door wettelijke beperkingen. Maar desondanks vormen Bolsonaro’s openlijke uitingen van homofobie nog steeds een bedreiging voor de LHBT+ gemeenschap.

Het aantal misdrijven tegen LHBT+ in Brazilië was voor deze verkiezingen al het hoogste ter wereld, maar zodra de staat actief een homofobe boodschap gaat uitdragen, voelen veel homofobe burgers zich bevestigd in hun gevoelens. Dit soort bevestiging vanuit de overheid zorgt er in de praktijk dan ook vaak voor dat anti-LHBT+ misdrijven en de problemen binnen de gemeenschap toenemen. Dit kunnen we zien in bijvoorbeeld Nigeria en Rusland. In beide landen zijn in 2014 anti-homowetten ingevoerd: in Nigeria een hernieuwd,drastischer verbod op het homohuwelijk en in Rusland de anti-homopropagandawet. Deze duidelijk homofobe boodschap van de overheid is waarschijnlijk de oorzaak van een groeiende HIV-epidemie en een toename van anti-homogeweld in deze gebieden. Het is goed mogelijk dat Brazilië eenzelfde lot te wachten staat. Braziliaanse activisten merken nu al op dat ze al sinds de aanloop naar de verkiezingen meer last hebben van discriminatie. Mensen die diep van binnen homofoob gedachtegoed koesteren, zien de overwinning van Bolsonaro mogelijk als groen licht om dit te uiten, soms door middel van geweld en zelfs doodslag.

“Mensen die homofobe gedachtes hebben, zien Bolsonaro’s overwinning als groen licht om die te uiten.”

Laten we hopen dat de resultaten van deze verkiezingen de levensomstandigheden van LHBT+ in Brazilië niet verder zullen inperken. En laten we ook vooral onze ogen openhouden wanneer er in Nederland en Europa politieke beslissingen gemaakt moeten worden, om te zorgen dat we leiders als Bolsonaro in de toekomst geen kans meer geven.

Door Laurie Bastemeijer

Meer van Laurie »

Melding: Inloggen op jouw persoonlijke Expreszo-account werkt weer!